Ο Κωνσταντής Λαχανάς (1769-1842)

Ο (καπετάν) Κωνσταντής Λαχανάς γεννήθηκε στο Άνω Βαθύ της Σάμου το 1769. Η ναυτοσύνη τον κέρδισε από νεαρή ηλικία, και μετά από χρόνια στη θάλασσα, έγινε καπετάνιος. Ήταν πολυταξιδεμένος και εμπειροπόλεμος. Πολέμησε στο πλευρό του Ναπολέοντα και όταν επέστρεψε στη Σάμο αγωνίστηκε με την παράταξη των Καρμανιόλων για τη λήψη της τοπικής εξουσίας από την παράταξη των παραδοσιακών προεστών, των αποκαλούμενων Καλλικάντζαρων. Όταν οι Καλλικάντζαροι ξαναπήραν τα ηνία του νησιού, ο Λαχανάς ακολούθησε τον αρματολό Νικοτσάρα και πολέμησε με τους επαναστατημένους Σέρβους. Φημιζόταν για τις ικανότητές του και μετά από μάχη στον Στρυμόνα, κατά την διάρκεια της οποίας έσωσε την ομάδα του από χιλιάδες αντιπάλους, η περιοχή έλαβε το όνομά του.

Στη Φιλική Εταιρεία μυήθηκε από τον Γεράσιμο Σβορώνο και είχε πλοίο ιδιόκτητο με το όνομα «Πυθαγόρας». Με το ξεκίνημα της ένοπλης Ελληνικής Επανάστασης του 1821, ο Καπετάν Λαχανάς ύψωσε την σημαία της επανάστασης στο Πηγαδάκι στο Άνω Βαθύ, και κάλεσε τους συμπατριώτες του σε ξεσηκωμό. Ο Λογοθέτης τον διόρισε διοικητή της Τρίτης Χιλιαρχίας. Συμμετείχε ενεργά στις νικηφόρες μάχες για τη Σάμο και έζησε την αποκαλούμενη «σφαγή της Χίου», όταν ο Λογοθέτης πείστηκε να προετοιμάσει και εκεί την επανάσταση.

Ο πολύπειρος πολεμιστής ω ισχυρό πλήγμα δέχτηκε την απόφαση των Μεγάλων Δυνάμεων, να μην συμπεριληφθεί η Σάμος στο Ελληνικό Κράτος. Λίγα χρόνια αργότερα στο νησί του επιβλήθηκε το καθεστώς της Ηγεμονίας, που καταδίκασε τους πρωτεργάτες της σαμιακής επανάστασης σε ισόβια εξορία. Ο Καπετάν Λαχανάς εγκατέλειψε τη Σάμο και αναζήτησε καταφύγιο στα ελεύθερα ελληνικά εδάφη. Με διάταγμα βασιλικό, γνώρισε τιμές το 1834. Πέθανε το 1842 ως Ταγματάρχης της Εθνοφυλακής, και αφού του αποδόθηκαν μετάλλια. Κηδεύτηκε με δημοσία δαπάνη και στο Πηγαδάκι του Βαθέως που ύψωσε τη σημαία της επανάστασης, ανεγέρθηκε μνημείο προς τιμή του.

Share it

Βιβλιογραφία
Βελάκι

Βακιρτζή, Ιωάννου Δ. (1912). Ιστορία της Σάμου από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι του 1834. Σάμος: χ.ε.

Δημητριάδου, Γεωργίου (1866). Ιστορία της Σάμου. Εν Χαλίδι: Εκ του Τυπογραφείου Ευρίπου (Οδός Βύρωνος). Πηγή: Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ανέμη – Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Νεοελληνικών Σπουδών [Πρόσκτηση: Ιούνιος 2024].

Καραμπελιάς, Γιώργος (2010). Η εθνική και κοινωνική συνείδηση στην επαναστατημένη Σάμο (1805-1834). Εισήγηση στο Δ΄ Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ευρωπαϊκών Σπουδών (Ισπανία, Γρανάδα, 9-12 Σεπτεμβρίου 2010). Διαθέσιμο στο: Cognosco Team: https://cognoscoteam.gr/archives/28037 [Πρόσκτηση: Ιούνιος 2024].

Μετάβαση στο περιεχόμενο Πατήστε εδώ για να ακούσετε το κείμενο